Deze website gebruikt cookies. Accepteer de cookies als u alle functionaliteiten van deze website wilt gebruiken.

Heemkundekring voor Baarle-Hertog, Baarle-Nassau, Castelré, Ulicoten en Zondereigen

Grens centraal op eerste uitstapje van Amalia

Geschreven door Herman Janssen.

2016Achel05Met zes auto’s reden we zondag 17 april 2016 naar de Achelse Kluis. De grens stond centraal bij dit uitstapje: een tentoonstelling over de Dodendraad, drie Dodendraadreconstructies, de bijzondere situatie aan de Kluis waar de grens dwars over het terrein van de abdij loopt, eeuwenoude grenspalen en een grenskapel...
 
2016Achel01
Herman Janssen leidt de uitstap in. 
 
2016Achel02
Hoofdingang en gebouwen van de abdij. 
 
2016Achel03
Luk Van de Sijpe is al sinds 2000 actief met het verhaal van de Dodendraad.
 
2016Achel04
In de dreef naar de abdij is de grens op het wegdek gemarkeerd. 
 
2016Achel06
Bij het gereconstrueerde Duitse schildwachthuisje. 
 
Luk Van de Sijpe van Erfgoed Hamont schetste ons op de tentoonstelling ‘De Groote Oorlog rond de Kluis, 1914-1918’ eerst een beeld van het leven aan beide zijden van de grens voor het uitbreken van WOI. Daarna leidde hij ons rond op de huidige tentoonstelling die aan de Dodendraad is gewijd. Een blikvanger was een wandvullende kaart waarop het tracé van de dodendraad tussen Aachen en Antwerpen door de Duitsers was ingetekend. Ook de bijzondere situatie aan de Kluis, waar voor de aanleg van de draad op twee plaatsen de kloostermuur was afgebroken, kwam uitgebreid aan bod. Maar eveneens het verhaal van de haast ‘partizanen’-achtige acties van generaal Deschepper, uiteindelijk in de val gezet bij de Kluis, werd verteld.
 
2016Achel07 De maquette van de Dodendraad toont de verschillende uitvoeringsfasen. 
 
2016Achel08
De stroom kwam o.a. van het kruitfabriek in Kaulille.
 
2016Achel09
Onze heemkundekring deelde veel fotomateriaal voor deze tentoonstelling. 
 
2016Achel10
Informatie over een zestigtal dodelijke slachtoffers nabij de draad. 
 
2016Achel11
Met deze schaar passeerden grensgidsen de Dodendraad.
 
In een heerlijk zonnetje, met af en toe dreigende wolken en een koude wind van naderende buien, hebben we ’s middags een heerlijke wandeling gemaakt over de Groote Heide en het Bos van de Beverbeek. Natuurlijk passeerden we langs de drie dodendraadreconstructies die Hamont-Achel rijk is: de oudste bij De Ezel die al dateert uit mei 2000. De langste (zo’n 200 meter) staat vlak in de buurt ervan en de derde reconstructie brengt de bijzondere situatie bij de Achelse Kluis goed in beeld. De deskundige, soms kritische uitleg van Herman Janssen ontbrak daarbij niet.
 
2016Achel13
Dreigende wolken op de Groote Heide. 
 
2016Achel14Links, rechts, in de maat...
 
2016Achel15
Op zoek naar het best geschikte wandelpad.
 
2016Achel18
Indrukwekkend, die 200 meter lange reconstructie van de Dodendraad. 
 
2016Achel19
Op weg naar het elektriciteitskastje (tegen de tweede hoge paal).
 
2016Achel20
Onze deskundige elektriciën Karel vande Vloet bekijkt de (tegenvallende) inhoud van het kastje. 
 
2016Achel21
Bij de oudste Dodendraadreconstructie in België. 
 
2016Achel22
In het bos van de Beverbeek.
 
Onderweg wees Harry Benschop ons nog op enkele eeuwenoude grenspalen. De eerste paal markeerde in lang vervlogen tijden de grens van de Baronie van Hees en Leen (Heeze en Leende) met de Baronie van Cranendonck (omgeving Budel). De heerlijkheid van Hees en Leen was in de vroege Middeleeuwen met zijn 12.000 hectare een van de voornaamste Heerlijkheden in de Meijerij. De hertogen van Gelre en Brabant hadden er dan ook allebei ‘belangstelling’ voor. Omstreeks 1285 kwam de Heerlijkheid door vererving toe aan het geslacht Horne. Eeuwenlang zijn er bossen gekapt. Zo ontstonden de uitgestrekte heidevelden die de basis werden van de zich ontwikkelende landbouw (schapenteelt en de mest uit de potstallen).
 
2016Achel16
Twee grenspalen uit verschillende tijdvakken naast elkaar.
 
2016Achel17Niets dan tevreden gezichten.
 
Bij De Ezel staat nog een douanepaal van de Admiraliteit van de Maze. Het is de oudste (gevestigd in Rotterdam, langs de Maas) van de vijf Admiraliteiten die Nederland heeft gekend. Zij hebben vanaf 1597 (tot 1795) veel taken op zich genomen waaronder de uitrusting van oorlogsschepen, de bescherming van de handel, de beveiliging van de zee en rivieren maar ook de inning van tarieven. Op de paal staan rond het wapen drie letters P. Die staan voor ‘pugno pro patria’ oftewel ‘ik vecht voor het vaderland’. Dat vaderland is de Republiek der Verenigde Nederlanden. De palen, er hebben er ooit drie langs de grens bij Budel-Hamont gestaan, markeren de staatsgrens die in 1648 bij de Vrede van Münster is ontstaan toen de Meijerij werd toegevoegd aan de Republiek. De douanepaal bij De Ezel staat op een oude grensweg naar Weert, dat tot de Spaanse, later Oostenrijkse Nederlanden behoorde. Aan de grens werden de ‘convoyen en licenten’ geheven door de Staatse ambtenaren. Die moesten protestant zijn en de douanepalen hebben zo bijgedragen aan de opvallend grote hervormde gemeente van Budel-Gastel. De douanepalen zijn vermoedelijk in 1662 geplaatst, om de handelslieden te wijzen op de verplichting om in- en uitvoerrechten te betalen.
 
2016Achel35
Witte isolatoren van de Dodendraad met daarnaast de hoge douanepaal van de Admiraliteit van de Maze. 
 
Natuurlijk kwamen we ook nog enkele gietijzeren grenspalen tegen. We kwamen erachter dat de klauwende leeuw aan de Belgische kant staat, de gekroonde leeuw met zwaard en pijlenbundel aan de Nederlandse kant. Toch weer wat geleerd.
 
2016Achel12Kogelinslagen op een gietijzeren grenspaal. 
 
Het katholieke grenskerkje in de buurt van de abdij hebben we niet aangedaan. Het ligt net iets te ver uit de route. Het is ook een van de verhalen die met de grens te maken hebben. We wandelden langs de Beverbeekhoeve. De geschiedenis van deze prachtige boerderij (met een helaas nu sterk verwaarloosde schuur) gaat terug tot de 14de eeuw.
 
2016Achel23
Met verbazing wordt geluisterd naar het verhaal van de Beverbeekhoeve. 
 
2016Achel24
Het dak van de schuur is zwaar gehavend. 
 
2016Achel25
Ook de lindenboom op het erf heeft geleden onder de tijd. 
 
2016Achel26Dreven en ontwateringsgrachten nabij de Beverbeekhoeve.
 
Via de zeer gevarieerde natuur en een kronkelend paadje langs de Warmbeek kwamen we uiteindelijk na ruim drie uur stappen weer terug in de Kluis. Daar werd dit geslaagde uitstapje voor de meeste deelnemers afgesloten met een – hoe kan het anders – Achelse trappist. 
 
2016Achel27
De Warmbeek leidt ons naar de abdij.
 
2016Achel28
Brug over de Warmbeek. 
 
2016Achel29
De laatste loodjes.
 
2016Achel30
De abdij komt in zicht. 
 
2016Achel31
Rechts de kerk, links het verblijf van de paters.  
 
2016Achel32
Aankomst bij de herberg van de Kluis. 
 
2016Achel33
En dan is er... trappist! 
 
2016Achel34
Uitblazen in het lentezonnetje. 
 
Op zaterdag 28 mei maken we een nieuwe uitstap, in het teken van de Eerste Wereldoorlog. We bezoeken dan het Mastenbos in Putte-Kapellen, met zijn gerestaureerde loopgraven en bunkers. Infopanelen met authentieke Duitse luchtfoto's uit 1918 en een plaatselijke streekgids vertellen het verhaal van het 'Loopgravenpad'. Op de terugweg is voor geïnteresseerden een tussenstop voorzien bij de zeer geslaagde reconstructie van de dodendraad in Wuustwezel. Rond 16u zijn we terug in Baarle. We vertrekken om 9 uur met carpooling aan het heemhuis (reiskosten: 5€ per persoon) en er zijn nog plaatsen vrij. Inschrijven kan via een mailtje naar Maria Voeten (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.). Breng zelf een picknick en de nodige drankjes mee. Er is geen horecagelegenheid in de buurt. Tot dan!
Informatie over website
                                                                                               
Contact

Heemkunde kring Amalia van Solms

Bezoekadres
Kerkstraat 4
2387 Baarle-Hertog (B)

Postbus 225
5110 AE Baarle-Nassau (NL)

KVK : NL-40259016