Maandag 22 februari 2010 is door het bestuur van de heemkundekring Amalia van Solms een voorstel gedaan aan het college van Baarle-Nassau om een korte wandelroute aan te leggen rondom de schietberg. Dit voorstel is gedaan in het kader van de zogenaamde roggerentjes. Het voltallige college was daarvoor op uitnodiging van de heemkundekring op bezoek gekomen in het heemhuis. 

 Wat is een roggerentje?

 

 

Vroeger betaalde men belasting in natura. De meeste mensen waren landbouwer en voldeden aan hun plicht door het afstaan van een deel van hun oogst. Er was een speciale belasting ten gunste van armen in de gemeenschap. Baarle heeft in 1840 aan mensen de gelegenheid geboden om hun armenbelasting van in natura om te zetten naar een geldbedrag. Sommige boeren kochten hun schuld ineens af. Sommigen kozen er voor om te tekenen voor een schuldbedrag waarover rente betaald moet worden.Daar komt de naam roggerente vandaan, rente die betaald moest worden voor rogge. Meer dan 160 jaar betaalden enkele Baarlenaren hun armenbelasting in de vorm van een inmiddels zéér klein bedrag aan de gemeente Baarle-Nassau: totaal nauwelijks € 10,- per jaar. In september schaft uit praktische overweging deze belasting af. Om de herinnering aan deze oude traditie levend te houden heemkundekring Amalia van Solms in samenspraak met de gemeente Baarle-Nassau de ‘roggerentjes nieuwe stijl’ bedacht. Jaarlijks doet de heemkundekring aan de gemeente Baarle-Nassau een voorstel doen op gebied van cultuurhistorie, landschap of recreatie.

 

Wandelen is steeds meer beoefende bezigheid. Het groot aantal fitte gepensioneerde mensen en de bewustwording dat dagelijks lichaambeweging de gezondheid bevordert, stimuleren de belangstelling voor wandelen. Door organisaties als het “Brabants Landschap” en de “Brabantse Milieufederatie” wordt in dit verband de zogenaamde “ommetjes”gepromoot. Dit zijn korte wandelingen, die aan de rand van de bebouwde kom beginnen en weer terugkeren, Ze gaan zo veel als mogelijk over niet verharde wegen en paden door het buitengebied met aandacht voor cultuurhistorische elementen. Het roggerentje 2009 doet de suggestie om in Baarle zo’n ommetje aan te leggen in de Goordonk en omgeving met als middelpunt de vroegere schietberg.

 

 

 

 

 

De schietberg ligt in het Goordonk in de driehoek Oude Bredasebaan, Fransebaan en Baarleseweg. In 1900 is de Schietvereniging Oranje opgericht met de bedoeling om jongens die in militaire dienst moesten de kans te geven zich alvast in het schieten te bekwamen en de afgezwaaide dienstplichtigen de kans te geven hun schietvaardigheid te onderhouden en zo de weerbaarheid onder de bevolking te bevorderen. Door de vereniging zijn de gronden verworden om een schietbaan aan te leggen, waarbij de schietberg dienst deed als kogelvanger aan het eind van de schietbaan. In 1929 is de schietvereniging van rechtswege geëindigd omdat in de statuten is opgenomen dat vereniging is aangegaan voor een periode van 29 jaar te beginnen in mei 1900. Later is de schietberg door velen gebruikt om er te spelen, wandelen, crossen, fietsen etc, waardoor er van de berg bijna niets meer over is. Aan de bomen met hoge wortelpartijen boven de grond kan men nog zien hoe hoog de berg vroeg was. Het voostel houdt in dat het vertrapte en verstuifde zand weer opgehoogd wordt tot een berg.

 

 

 

 

 

De wandelroute gaat beginnen bij de Bredase weg ter hoogte van de Oude Bredase baan. De oude Bredase baan is op zich al een historisch doorgaande weg. Via een klein verhard weggetje rechts komen we bij de schietbaan uit (nummer 1). De weg komt dan voorbij een gedenkplaats waar op 25 februari 1945 de jonge Baarlenaar Jan Vissers is doodgeschoten omdat hij gestroopt zou hebben (nummer 2). Zijn dood leidde tot onrust en verontwaardiging in Baarle. Lang heeft er op die plaats ter nagedachtenis een houten kruis aan een boom gehangen. Dit zou weer hersteld kunnen worden. Voorts is het plan dat de route over de Franse baan gaat eveneens een historische doorgaande weg, aangelegd door de Franse legers rond 1795. Vervolgens zal de route over een stuk van de Hondseindse baan leiden, welke destijds Loveren verbond met Meerle. Bij de Baarleseweg is in het verleden door en man een steenfabriek begonnen met de bedoeling de verzekering te flessen (nummer3). Op die plaats is een fraaie plek met een vijver en d’n Drieboom overgebleven. Vervolgens zal de route dan weer door het Goordonk terugleiden naar de Oude Bredase baan. De heemkunde is bereid de wegwijzers en een folder met routebeschrijving en historische toelichting voor haar rekening te nemen en vraagt aan de gemeente de schietberg te herstellen. Uiteraard nadat hierover ook met de omwonende overleg is gepleegd.

 

 

 

 

Het college reageerde positief op het voorstel. “Het is een leuk idee en een mooi gebied om te wandelen. Ook moet het haalbaar zijn om met geringe kosten weer een stukje cultuurhistorie in ere te herstellen” luidde de reactie. Het bestuur had gezorgd voor roggebrood met zult, passende kost bij een roggerentje en een graanjenever, waarop tezamen met het college het glas geheven werd. Er zal nog wel wat werk verzet moeten worden om het idee verder te verwezenlijken. Dat zullen we vanuit de heemkundekring in overleg met gemeente Baarle-Nassau in de komende periode beslist gaan doen!